‘Alo alo, muhterem samiin…’

TRT Müzesi - Küpür - Yarım 22-01-2012“Alo alo, muhterem samiin… Burası İstanbul Telsiz Telefonu… Bugünkü tecrübe neşriyatımıza başlıyoruz” Televizyona giden uzun ve zorlu yolculuk, 1927 yılında İstanbul Telsiz Telefonu (radyo) spikerinin dinleyicilere, “muhterem samiin” (sayın dinleyici) diye seslenmesiyle başlamıştı…

Twitter.com/firatkozok

Layout 1Bu haftanın konusu TRT Yayıncılık Tarihi Müzesi. Foto muhabiri arkadaşım Necati Savaş ile birlikte sizin için özel bir tur düzenledik geçen hafta kapılarını açan müzeye. Amacımız, hem bu haftaki Sararmış Sayfalar’ı kotarmak, hem de haftanın sonu itibarıyla rahat ve kültürel bir etkinlik yapmaktı.

Cumhuriyetin kuruluşuna paralel olarak gerçekleşen yayıncılık faaliyetlerine ait teknik, görsel ve işitsel pek çok malzemenin interaktif bir uygulamayla sergilendiği müzede, çeşitli yıllara ait yayıncılık malzemelerinden oluşan yaklaşık 200 obje ve 400’ün üzerinde görsel ve işitsel kayıt örneği bulunuyormuş.

Atatürk’ün 10. yılda kullandığı mikrofon

Müze girişinde sizi karşılayan film montaj makinesi, tarihi sürece göre düzenlenmiş alanda ilerledikçe, yerini Cumhuriyetin 10. yıl kutlama töreninde kullanılan mikrofona bırakırken, spiker masalarında kullanılan kronometreleri ve çeşitli dönemlere ait kameraları görebiliyorsunuz. Atatürk Köşesi’nde ise Atatürk TRT özel koleksiyonunu ve 70’li yıllardan bugüne Atatürk’le ilgili program örnekleri sunuluyor.

Müze içindeki tarih koridoru, ziyaretçilerin ilerlerken monitörler aracılığıyla geçmiş yıllara ait program içeriklerini izlemelerine de olanak tanıyor. Radyo yayıncılığının ilk yıllarına ait ses kayıtlarının ve teknik cihazların sergilendiği mekânda, radyo yayını yapılabilen bir stüdyo da bulunuyor. Burada yazının girişinde de verdiğimiz ilk radyo yayınının ilk anonsunu dinleyebiliyorsunuz.

Ruhsatlı radyolar, gongla başlayan yayınlar

Stüdyodaki görsel ve işitsel şölen eski mikrofonlar, ses kayıt cihazları ve gonglarla artıyor. 1948 yılında radyo yayınları, sunucunun masa üzerindeki gonga bir çekiçle vurmasıyla başlarmış. Oturup onu da test ediyoruz. 50-60 yıllık radyolar ise eskiye meraklı olanların iştahını kabartacak cinsten. Radyoları orijinalleştiren unsurlardan biri de ruhsatlarının üzerlerinde duruyor olmaları.

Radyo tiyatrolarındaki efektlerin öyküsü

Müzede beni en çok etkileyen noktalardan biri de bir dönemin vazgeçilmezi olan radyo tiyatrolarının nasıl hazırlandığının anlatıldığı bölüm oldu. Burada oyuncuların tiyatrodaki sesleri nasıl çıkardıklarına şahit oluyorsunuz. Mesela tiyatroda kar sesi mi lazım; alıyorsunuz içi nişasta dolu küçük yastığı, başlıyorsunuz ovalamaya… Yürüyüş sesi için 1 metre uzunluğunda yarım metre genişliğinde üç şerit var; biri ahşap, biri beton, biri de çakıl dolu bir havuz. Yetmedi mi? 3 farklı kapı zili, minyatür bir perde, gıcırdayan bir kapı, 3 basamaklı merdiven, bir çaydanlık, bir çay bardağı…

1927’de “Alo alo muhterem samiin” diye başlayan anons, takvimler 31 Ocak 1968’i gösterdiğinde bambaşka bir noktaya erişir. Zafer Cilasun, kameranın karşısına geçer ve ilk televizyon haberini sunar. İşte bu an da müzede iki boyutlu hologram uygulamasıyla canlandırılıyor. Cilasun’un kamerası, mikrofonu ve sehpası orijinal haliyle sizi karşılıyor.

Müzede Türkiye’nin Eurovision yolculuğuna da tanıklık ediyorsunuz, Adile Naşit’in uykudan önce çocuklara nasihatlerine de. Günümüzde tek tuşla yapılan dijital efektler için ne büyük uğraşlar verildiğini görünce şaşıracaksınız.

Çalıkuşu kıyafetleri, Cumhuriyet arabaları

Müzede ayrıca TRT yapımlarından olan Kurtuluş, Cumhuriyet gibi filmlerde kullanılan uçaklar ve arabalar ile Türk edebiyatının önemli eserlerinin dizi uyarlamalarında kullanılan kostümler görülebiliyor. Ömer Seyfettin Hikâyeleri, Aşkı Memnu, Çalıkuşu, Kurtuluş, Abdülhamid Düşerken isimli dizi ve filmlerde kullanılan kostümleri burada görebiliyorsunuz.

TRT Müzesi koridorlarında ilerlerken, bir önceki neslin yaşamına tanıklık edip, gençlik ve hatta çocukluk yıllarınızı anımsayacaksınız. Siyah-beyaz ekranlar ve transistorlu radyolardan, 3D yayınlara uzanan sürece şahit olup, yayıncılık teknolojisinin geldiği son noktayı izleyebileceksiniz.

Nasıl gidersiniz?

Zaman zaman teknik ayrıntıları anlamayacaksınız ancak, dünyada çeşitli örnekleri olan bu yayıncılık müzesinin henüz emekleme aşamasındaki Türkiye örneğini görmek isterseniz randevu almanız gerekecek. Hafta içi 10.00-17.00 arasında gezilebilen müzede 5 ve 15 kişilik turlar düzenleniyor. Randevu için (0312 463 28 38) numaralı telefonu arayabilir ya da trtmuzesi@trt.net.tr elektronik posta adresini kullanabilirsiniz. (Cumhuriyet Ankara 22-01-2013)

Reklamlar

About firatkozok

Cumhuriyet Gazetesi Cumhurbaşkanlığı - Başbakanlık Muhabiri
Bu yazı Uncategorized içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s