Ankara’yı ören adam: Holzmeister

Ulus Meydanı’na gidin, etrafınızı gözlemleyerek yürümeye başlayın. Önce Kızılay’a uğrayın, sonra usul usul yukarı doğru çıkın, son durağınız Çankaya Köşk’ü olsun. Merkez Bankası, TBMM, Pembe Köşk, birçok bakanlık… Hepsinde onun, Ankara’yı donatan mimarın imzası vardır: Holzmeister.

Twitter’da izlemek için tıklayın

1886 yılında Avusturya’nın Fulmpes köyünde dünyaya geldi. Başarılı bir eğitim döneminin ardından Berlin Belediyesi’nin açtığı proje yarışmasıyla adını dünyaya duyurmaya başladı. Holzmeister, 1928’de uluslararası bir yarışma ile seçilen Jansenn’in Ankara’nın imar planının en önemli ayağı olan yönetim mahallesini yapması için yeterli özgeçmişi kısa sürede sağladı. Onun ününü duyanlardan biri de Atatürk’tü. Ankara’nın modern, yeni bir tarzla inşa edilmesini isteyen Atatürk, Holzmeister’i Milli Savunma Bakanlığı binasının inşaatı için Ankara’ya davet etti. Ünlü mimar, 1927’de başladığı projesini 1930’da tamamladı. Bu projenin ardından Holzmeister, Ankara’yı ilmek ilmek örmeye başladı.

İçişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Köşkü, Milli Eğitim Bakanlığı, Merkez Bankası, Emniyet ve Jandarma Genel Müdürlükleri ile birlikte Bayındırlık Bakanlığı, Yargıtay, Ticaret Bakanlığı ile Yönetim Mahallesi dışında kalan Merkez ve Emlak Kredi bankalarına da imzasını attı. 1935’te Harp Okulu’nu yaptı. 1937’de başladığı proje ise içlerindeki en büyük ve en önemli olanıydı: TBMM.

Hitler’den kaçtı, İstanbul’a yerleşti

1927-1938 yılları arasında Viyana’daki bürosunda tasarladığı projeleri gerçekleştirmek için Ankara’ya gelip giden Holzmeister, Hitler rejiminin baskıları nedeniyle 1933’te Düsseldorf’taki akademik görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Holzmeister 1938 yılında Almanya’nın Avusturya’yı işgali üzerine, Viyana’dan kaçarak İstanbul’a yerleşti. Yeni Meclis binasının projesini burada tasarladı. Atatürk, yarışmaya katılan üç eser arasından onun projesini seçti. Ekim 1937’de temeli atılan projenin inşaatı savaşın başlamasıyla yarıda kaldı. İnşaat ancak 1960’ta Behruz Çinici’nin gözetiminde bitirilebildi. Yıllar geçti; ama başkent ünlü mimarını unutmadı. Holzmeister’in anısına 2011’de TBMM bahçesine anıt dikildi.

1947 yılına kadar İstanbul’da daha sonra ise Ankara’da yaşayan Holzmeister, 1954’te Viyana’ya döndü; 1983’te de yaşama veda etti.

Holzmeister: Ne Faysal, ne Papa; Atatürk!

Holzmeister, kendisini keşfeden Atatürk’e her zaman saygı duydu. 1980 yılında Nazmi Kal’a verdiği bir söyleşisinde şu ifadeleri kullandı:

“Benim için en anlamlı en gurur verici görevim, Cumhurbaşkanlığı Köşkü’nün yapımı oldu. Adenauer, Kral Faysal ya da Papa, bütün devlet adamlarıyla karşılaştım. Her biri mükemmel birer insandı, ama Atatürk öyle etkileyiciydi ki… Sadece fiziği ve duruşu ile etkileyiciydi… Çok az konuşurdu, çok az jest yapardı… Atatürk’ü resmi toplantılarda hatırlıyorum, misafirlerini kabulündeki asaleti, vakarı, deyim yerinde ise o bir prens gibi idi. Üzerinde hiçbir madalya liyakat nişanı olmadan gri elbisesi içinde sade bir insan olarak… İşte buydu hepimizi etkileyen, Avusturya’dan geldiğimizde bir tantana ile karşılaşacağımızı zannetmiştik. Hayır karşımızda büyük bir kişilik vardı.”

(Cumhuriyet 23-10-2012)

About firatkozok

Cumhuriyet Gazetesi Cumhurbaşkanlığı - Başbakanlık Muhabiri
Bu yazı Uncategorized içinde yayınlandı ve , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s